Bagan còn có nghề sơn mài nổi tiếng không phải ai cũng biết

Nếu có cơ hội du lịch Myanmar ngoài việc tham quan các công trình đền đài, các danh lam thắng cảnh thì bạn cũng nên đến Bagan, tìm hiểu về nghề sơn mài nổi tiếng không phải ai cũng biết.

Nghề truyền thống Sơn mài Bagan

Sơn của Bagan có các loại cốt đa dạng, từ kim loại tới gỗ, gốm, tre, mây. Đặc biệt nhất là loại sơn trên cốt tre mỏng. Nghề truyền thống sơn mài Bagan vô cùng độc đáo. Thời trước, tre cật được chẻ mỏng như sợi tóc, đan thành những cái hộp hình trụ mỏng như giấy. Cũng có người không chẻ được sợi tre thật nhỏ thì đan sợi ngang bằng những sợi lông đuôi ngựa, còn nan dọc thì vẫn là những nan tre bản rộng cỡ 2mm, mỏng dính.

Ngày nay, loại dùng đuôi ngựa vẫn phổ biến, để làm ra những sản phẩm thật mỏng. Với các sản phẩm công nghiệp thường thì không đan nữa mà chỉ dùng keo dán cuốn tre từng vòng. Nhưng ngay cả cuốn thì tre cũng được chẻ rất mỏng nên đồ vẫn mỏng.

Cả mặt trong và mặt ngoài của hộp tre sẽ được bôi lần lượt 18 lớp sơn. Mỗi lớp sơn bôi xong lại phải ủ ẩm trong phòng tối 1 tuần mới khô để có thể bôi tiếp. Sau 18 tuần mới có thể xong lớp vóc. Sau 18 lớp, vóc mới được đánh bóng, như vậy cũng có thể tạm gọi là mài, nhưng không theo nghĩa của mài sơn Việt Nam.

Những hộp vóc thô mài xong màu đen bóng lộn. Sau 36 nước sơn 2 mặt mà hộp vẫn mỏng dính, dẻo quẹo, đàn hồi, bóp nặn không vỡ, không méo. Vỏ hộp và thân hộp đều tròn và mỏng dính mà lắp vào chuẩn đét, không thừa không thiếu. Từ những hộp nhỏ như quả cau, tới những hộp to hình trụ cao tới gần nửa mét đều khít không tì vết. Bên trong hộp còn có nhiều ngăn tròn, tạo thành dạng cặp lồng nhiều lớp. Những ngăn này cũng được đặt vào vừa khít luôn. Những hộp cổ hàng trăm năm vẫn đóng mở trơn tru, hoàn hảo, không vết nứt, vết xước.

Nghề sơn mài truyền thống Bagan

Nghề sơn mài truyền thống Bagan

Nguồn gốc sơn Myanmar

Sơn Myanmar được lấy từ cây Sơn Đào, một loại cây rừng thuộc họ đào lộn hột. Người ta rạch vỏ cây hứng nhựa như lấy mủ cao su, nhựa cây này có màu đen bóng, dạng lỏng. Sơn này có vẻ không độc, nên người thợ dùng tay trần và giẻ để bôi sơn lên đồ, và khi vào xưởng thì không thấy có mùi gì. Đồ sơn này vẫn dùng đựng thức ăn, nước uống, cả nóng lẫn lạnh.

Những sản phẩm sơn mài thủ công nổi tiếng của Myanmar

Những sản phẩm sơn mài thủ công nổi tiếng của Myanmar

Nghệ thuật sơn mài Myanmar

Du lịch Myanmar, tìm hiểu về nghề sơn mài truyền thống bạn sẽ thấy rất nhiều sự thú vị. Các họa tiết được làm bằng cách dùng dao trổ khắc lên mặt sơn rồi xoa màu hoặc dát vàng bạc lên. Những chỗ bị khắc sẽ bám màu, những chỗ còn lại bóng lừ nên sẽ không bám màu, tương tự như kỹ thuật sáp ong của người Mông ở Việt Nam.

Xong màu thứ nhất, muốn làm màu thứ hai thì lại phải phủ lên bề mặt một lớp keo trong để bảo vệ màu trước, rồi mới khắc tiếp lên những chỗ định nhuộm màu thứ hai. Khi xong hết các lớp màu thì lại phải khử lớp keo trong để chỗ có màu không bị bóng, thì hình ảnh mới có chiều sâu và đẹp đẽ tự nhiên.

Hoa văn chạm khắc của Myanmar thường vô cùng tinh vi, họa tiết lồng xoắn vào nhau như rừng. Nếu nhìn kỹ thì vẫn có những mô tip theo các câu chuyện trong kinh Phật.

Nhìn bề ngoài giữa các hộp có vẻ giống nhau, nhưng khi xem kỹ thì từng đường nét rất khác. Các nghệ nhân cao tay, mỗi hình trong hàng ngàn hình vẽ đều trau chuốt, sinh động, đẹp đẽ, vi diệu không chê vào đâu được. Còn thợ bình thường thì đường nét xệch xoạc, chỉ mang tính hoa văn trang trí. Nhìn hai hộp trông y như nhau nhưng giá thì chênh cả chục lần. Những hộp nhỏ do nghệ nhân vẽ có thể giá lên cả ngàn USD. Đồ rẻ hơn thì thường không vẽ người, vẽ cảnh nữa, mà chỉ làm các họa tiết kỷ hà, mặc dù cũng khá chi tiết.

Ở ngoài chợ, ngoài các đền chùa, đồ sơn mài bán đa số là đồ giả, bán giá vài đô bởi dùng sơn công nghiệp, chỉ phun một hai lần, để một thời gian là xộc xệch, bong tróc. Một trong những cách thử sơn tốt hay dởm là dùng những dung môi mạnh như cceton bôi lên mặt sơn. Sơn đểu sẽ bị hòa tan một phần và phai ra miếng giẻ, còn sơn thật thì không phai.

Đi tour Myanmar hãy tìm hiểu về nghề sơn mài truyền thống để thấy được sự khác biệt với nghề son mài Việt Nam. Nếu có thể hãy mua các sản phẩm sơn mài ở đây về làm kỉ niệm cũng như làm quà cho gia đình bạn bè người thân nữa nhé!

Rương sơn mài sơn đen và mạ bạc, đặt trên giá

Rương sơn mài sơn đen và mạ bạc, đặt trên giá

Theo Dulichvietnam.com.vn

Hits: 16